Ticari araç neden binek araç gibi değerlendirilmez?
Binek otomobili alan kişi çoğunlukla görünüşe, konfora ve hasar geçmişinin temizliğine bakar. Ticari aracı alan ise bir iş aleti satın alır: aracın yük taşıyıp taşıyamayacağı, ne kadar daha çalışacağı ve ne kadar yakıp ne kadar masraf çıkaracağı önemlidir. Bu yüzden boyasız, çizik ama şasisi düzgün ve motoru sağlam bir panelvan; dışı temiz ama şasisi eğik bir panelvandan daha değerlidir. Hasarlı ticari araca değer biçerken de sıra aynıdır.
Teklifi belirleyen etkenler nelerdir?
| Etken | Neye bakılır | Etkisi |
|---|---|---|
| Şasi ve taşıyıcı yapı | Şasi kollarında eğilme, burulma, kaynak izi; panelvanda taban sacı ve direkler | Çok yüksek |
| Motor | Çalışıyor mu, yağ yakıyor mu, darbe motora ulaşmış mı, turbo ve enjeksiyon durumu | Çok yüksek |
| Şanzıman ve aktarma | Vites geçişleri, debriyaj, diferansiyel, şaft | Yüksek |
| Kilometre ve kullanım tipi | Uzun yol mu, şehir içi dağıtım mı; bakım kayıtları | Yüksek |
| Kasa ve donanım | Frigorifik ünite, lift, raf sistemi, açık kasa ve brandanın durumu, koltuk düzeni | Orta – yüksek |
| Kaporta hasarı | Kabin, kapılar, sürgülü kapı mekanizması, arka kapılar | Orta |
| Hava yastığı ve elektronik | Açılan yastıklar, gösterge ve kontrol üniteleri | Orta |
| Evrak ve kayıt | Ruhsattaki araç cinsi, şirket/şahıs kaydı, rehin, muayene durumu | Orta |
Şasi hasarı neden bu kadar belirleyici?
Kamyonet ve pick-up'larda gövde, ayrı bir şasinin üzerine oturur; yükü şasi taşır. Panelvanlarda ise gövde ile taşıyıcı yapı bütünleşiktir, ancak taban ve ön-arka şasi uzantıları yine yükün ana taşıyıcısıdır. Darbe bu yapıya ulaştığında araç düzeltilse bile yük altında lastik yeme, yol tutuş bozukluğu ve aks ayarının tutmaması gibi sorunlar çıkabilir. Bir işletme bu riski almak istemez; dolayısıyla şasi hasarlı ticari aracın ikinci el alıcısı azalır ve değer buna göre düşer.
Kullanım tipi motoru nasıl etkiler?
Aynı kilometredeki iki panelvan aynı durumda değildir. Kocaeli'de Çayırova ve Gebze depolarından çıkıp gün boyu kısa mesafeli dağıtım yapan bir araç; çok sayıda dur-kalk, rölantide bekleme ve soğuk çalıştırmayla yıpranır. Otoyolda uzun mesafe giden bir araç ise aynı kilometreyi daha az yıpranmayla yapar. Servis kayıtları, yağ değişim aralıkları ve varsa filo bakım dosyası, motorun durumu hakkında kilometre sayacından daha fazlasını söyler. Bu kayıtları ekspertizde göstermeniz lehinizedir.
Kasa ve üst yapı teklife nasıl yansır?
Üst yapı çoğu zaman aracın kendisinden bağımsız bir değer taşır. Çalışır durumda bir frigorifik ünite, sağlam bir hidrolik lift ya da düzgün bir kapalı kasa; kabini hasarlı bir araçta bile değerini korur. Tersi de doğrudur: kasası çürümüş, tabanı delinmiş bir açık kasa kamyonette mekanik sağlam olsa bile bu masraf tekliften düşülür. Minibüslerde koltukların, döşemenin ve camların durumu aynı rolü oynar.
Onarmak mı, hasarlı satmak mı?
Ticari araçta bu hesaba binek araçta olmayan bir kalem eklenir: aracın yattığı her gün iş kaybıdır. Karar verirken dört rakamı yan yana koyun.
- Onarımın yazılı keşif bedeli (söküm sonrası çıkabilecek ek hasar payıyla).
- Onarım süresince kiralık araç masrafı ya da kaybedilen iş.
- Onarımdan sonra aracın, hasar kaydıyla birlikte ikinci el piyasasında edeceği değer.
- Aracın bugünkü hasarlı haliyle alacağı teklif.
İlk iki kalemin toplamı, üçüncü ile dördüncü arasındaki farktan büyükse hasarlı satmak daha mantıklıdır. Bu hesabı sizin yerinize yapamayız ama dördüncü rakamı ücretsiz ekspertizle veririz.
Ekspertize nasıl hazırlanmalı?
- Ruhsatı ve varsa bakım kayıtlarını, kaza tutanağını, eksper raporunu hazır edin.
- Aracın içindeki yükü ve işletmeye ait ekipmanı boşaltın; araçla birlikte satılacak donanımı belirtin.
- Sökülmüş parçalar varsa aracın yanında bulundurun.
- Araç şirket adına kayıtlıysa yetkili ve belgeler için şirket aracı satış evrakları yazısına bakın.
Hizmet sayfası: Kocaeli hasarlı ticari araç alımı. Birden çok araç için: şirket ve filo araç alımı. Kaza sonrası pert süreci: zincirleme kazada pert araç satışı.