Şirket aracının satışı bireysel satıştan neden farklı?
Çünkü aracın sahibi bir gerçek kişi değil, bir tüzel kişidir. Tüzel kişi adına işlem yapacak kişinin buna yetkili olduğunu notere belgelemesi gerekir. Ayrıca araç şirketin muhasebe kayıtlarında bir varlık olarak yer aldığı için satışın faturayla belgelenmesi ve kayıtlardan çıkarılması gerekir. Noter işlemi ile muhasebe işlemi birbirini tamamlar ama ayrı şeylerdir.
Kocaeli'de Gebze, Dilovası ve Çayırova gibi sanayi ilçelerinde şirket adına kayıtlı servis araçları, panelvanlar ve binek otomobiller yaygındır; bu yazı o araçların sahipleri için hazırlandı.
Noterde hangi belgeler istenir?
| Belge | Açıklama | Dikkat |
|---|---|---|
| Araç tescil belgesi | Ruhsatın aslı | Malik unvanı şirketin güncel unvanıyla aynı mı? |
| İmza sirküleri | Şirket yetkililerinin imza örneklerini ve yetki kapsamını gösterir | Süresi dolmuş ya da yetkilisi değişmiş sirküler kabul edilmez |
| Güncel sicil / yetki belgesi | Ticaret sicilinden alınan, imza atacak kişinin şirketi temsil ve araç satışı konusunda yetkili olduğunu gösteren belge | Noterler belgenin yeni tarihli olmasını ister |
| Yetkilinin kimliği | Noterde hazır bulunacak kişinin kimlik belgesi | — |
| Vergi bilgileri | Vergi levhası ya da vergi numarası | Fatura ve sözleşme için |
| Şirket kaşesi | İmza ile birlikte kullanılır | — |
| Vekâletname | Yetkili yerine bir çalışan gidecekse, şirket adına araç satışı yetkisi içeren vekâlet | Genel vekâlet her zaman yeterli sayılmaz; metinde araç satış yetkisi açıkça geçmelidir |
Bu liste genel çerçevedir. Şirket türüne (limited, anonim, şahıs işletmesi, kooperatif), müşterek imza kuralı bulunup bulunmadığına ve noterin uygulamasına göre ek belge istenebilir. Randevudan önce işlem yapılacak noteri arayıp listeyi teyit etmek, yetkilinin ikinci kez gelmesini önler.
Müşterek imza varsa ne olur?
Şirket sözleşmesi belirli işlemler için iki yetkilinin birlikte imzasını şart koşuyorsa, noterde her iki yetkilinin de bulunması ya da birinin diğerine vekâlet vermiş olması gerekir. Sirkülerinizde "müştereken" ifadesi geçiyorsa bunu bize önceden söyleyin; noter randevusunu buna göre planlarız.
Fatura nasıl düzenlenir?
Şirket, sattığı araç için alıcı adına satış faturası düzenler; e-fatura ya da e-arşiv fatura mükellefiyseniz fatura bu sistemler üzerinden kesilir. Faturada aracın plaka, marka-model ve şasi bilgileri yer alır. Fatura bedeli ile noter satış sözleşmesindeki bedelin birbiriyle uyumlu olması gerekir.
KDV'nin hangi oranda ve hangi matrah üzerinden hesaplanacağı; aracın binek mi ticari mi olduğuna, alınırken ödenen KDV'nin indirim konusu yapılıp yapılmadığına ve şirketin faaliyet konusuna göre değişir. Bu ayrımlar mevzuata bağlıdır ve zaman içinde güncellenebilir; bu nedenle burada oran vermiyoruz. Faturayı kesmeden önce mali müşavirinize danışın. Biz teklifimizi verirken rakamın KDV dahil mi hariç mi olduğunu açıkça belirtiriz.
Hasarlı ya da pert araçta ek olarak ne hazırlanmalı?
- Kaza ve sigorta dosyası: Tutanak, eksper raporu ve pert yazısı varsa birer kopyası. Şirketin kasko tazminatını alıp almadığı, aracın şirkette bırakılıp bırakılmadığı net olmalıdır.
- Rehin ve kredi durumu: Araç kredili alındıysa üzerinde banka rehni olabilir. Rehin kaldırılmadan noter satışı yapılamaz.
- Kiralama durumu: Finansal kiralama (leasing) ya da operasyonel kiralama kapsamındaki araçta malik kiralama şirketidir; aracı siz satamazsınız.
- İç onay: Kurumsal firmalarda varlık satışı için yönetim onayı ya da satın alma prosedürü gerekebilir. Teklifimizi yazılı ilettiğimiz için bu süreçte kullanabilirsiniz.
Şahıs işletmesinde durum nedir?
Şahıs işletmesinde araç, işletme sahibinin kendi adına kayıtlıdır; noterde işletme sahibi kendi kimliğiyle imza atar, sirküler ve sicil belgesi aranmaz. Ancak araç işletmenin defterlerine kayıtlıysa satış için yine fatura düzenlenmesi gerekir. Esnafın kullandığı kamyonet ve panelvanlar çoğunlukla bu durumdadır: hasarlı ticari araç alımı.
Süreç bizimle nasıl işler?
Araçların listesini iletirsiniz, sahada ekspertiz yaparız, her araç için ayrı teklifi yazılı veririz. Onayınızdan sonra noter randevusu alınır; yetkili imzayı atar, fatura düzenlenir, ödeme satış sırasında şirket hesabına havale/EFT ile yapılır ve araçlar ücretsiz çekiciyle alınır. Akışın tamamı: şirket ve filo araç alımı. Genel evrak bilgisi: süreç ve evraklar. Kaza sonrası pert süreci: zincirleme kazada pert araç satışı.